{"id":2280,"date":"2019-08-29T19:18:51","date_gmt":"2019-08-29T19:18:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.vgen.it\/?p=2280"},"modified":"2021-04-16T15:22:12","modified_gmt":"2021-04-16T13:22:12","slug":"giustizia-predittiva-machine-learning","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/","title":{"rendered":"La giustizia predittiva tra machine learning e certezza del diritto"},"content":{"rendered":"<p>Con l\u2019espressione \u201c<em>giustizia predittiva<\/em>\u201d si indicano quei sistemi computazionali, basati sull\u2019<strong>intelligenza artificiale<\/strong> ed il <strong>machine learning<\/strong>, attraverso i quali \u00e8 possibile prevedere l\u2019esito di un procedimento giudiziario.<\/p>\n<h3>La storia<\/h3>\n<p>L\u2019idea di applicare i calcolatori al mondo del diritto inizia nel 1946 con Norbert Wiener, padre fondatore della cibernetica, il quale accennava ad una possibile applicazione della teoria dei servomeccanismi al funzionamento del diritto.<br \/>\nNello stesso anno, <em>Lee Loevinger<\/em>, un magistrato e avvocato statunitense, proponeva di sfruttare i vantaggi offerti dalle tecniche elettroniche per studiare e risolvere i problemi giuridici; con questo nuovo ambito di indagine, a cui fu dato il nome di \u201cGiurimetria\u201d (<em>Jurimetrics<\/em>), si intendeva indicare la\u00a0\u201c<em>scientific investigation of legal problem\u201d<\/em>.<\/p>\n<p>Inizialmente la ricerca giurimetrica non coinvolgeva tutto il dominio giuridico ma si concentrava prevalentemente su 3 aree: l&#8217;archiviazione e il reperimento elettronico delle informazioni giuridiche, la previsione delle decisioni giuridiche sulla base di analisi comportamentali e la formalizzazione del diritto e della scienza giuridica mediante la logica simbolica.<br \/>\nI tre approcci giurimetrici risentivano fortemente dell&#8217;ambiente giuridico culturale anglosassone dove il diritto giurisprudenziale, basato sul principio dello <em>stare decisis<\/em> gioca un ruolo predominante.<\/p>\n<p>\u00c8 giusto ricordare che gli approcci proposti da Wiener e Loevinger, a ben vedere, erano solo in parte innovativi, poich\u00e9 l\u2019utilizzo di modelli matematici per risolvere questioni di carattere giuridico era gi\u00e0 stato affrontato alcuni secoli prima. Basta ricordare, in tal senso, Leibniz che, nel 1666, aveva pubblicato l\u2019opera \u201c<em>Dissertatio de arte combinatoria<\/em>\u201d nella quale ebbe ad affermare che <em>\u201cLe parti, un giorno, di fronte ad una disputa,<\/em> <em>potranno sedersi e procedere ad un calcolo\u201d.<\/em><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-wiener.jpg\"><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2282 size-medium\" src=\"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-wiener-240x300.jpg\" alt=\"giustizia-predittiva-wiener-cybernetica\" width=\"240\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-wiener-240x300.jpg 240w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-wiener-500x626.jpg 500w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-wiener-700x876.jpg 700w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-wiener-768x962.jpg 768w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-wiener-200x250.jpg 200w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-wiener-400x501.jpg 400w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-wiener-600x751.jpg 600w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-wiener-800x1002.jpg 800w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-wiener.jpg 817w\" sizes=\"(max-width: 240px) 100vw, 240px\" \/><\/a><\/p>\n<h3>I sistemi di machine learning<\/h3>\n<p>Dal punto di vista tecnico, tali sistemi si basano sull&#8217;apprendimento automatico (<em>machine learning<\/em>) di computers che, attraverso algoritmi di statistica computazionale ed<strong> analisi predittiva<\/strong>, imparano a riconoscere dei <em>pattern<\/em> di dati, agendo come delle reti neurali artificiali.<\/p>\n<p>Lo sviluppo di simili algoritmi dipende, in maniera imprescindibile, dalla costruzione di un <strong>data<\/strong><strong>set<\/strong> adeguato, composto da dati rivenienti dagli esiti di <strong>precedenti giudizi<\/strong> e idoneo a rappresentare la base di partenza per un algoritmo di giustizia predittiva.<\/p>\n<p>Ci\u00f2 implica, in primo luogo, una \u201ctaratura\u201d dell\u2019algoritmo che tenga conto dei diversi settori del diritto (civile, penale, amministrativo, lavoro, tributario, ecc.) sui quali si intenda applicarlo.<\/p>\n<p>Oltre ad impostare il dataset sulla base dei diversi settori del diritto, ci si deve preoccupare della qualit\u00e0 dei dati utilizzati. In sintesi, non sar\u00e0 possibile limitarsi all&#8217;inserimento della massima relativa ad un certo precedente giurisprudenziale ma si dovranno estrapolare le variabili in essa contenute che hanno influito sull&#8217;accoglimento o il rigetto deciso dalla corte di riferimento (es.: anno, tribunale, specifici istituti giuridici interessati, elementi fattuali, ecc.).<\/p>\n<p>Non meno importante la quantit\u00e0 di dati, il grado di precisione nel formulare la previsione richiesta incrementa con l\u2019aumentare del numero di precedenti inseriti nel dataset utilizzato.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2284 size-medium\" src=\"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-300x200.jpg\" alt=\"giustizia predittiva machine learning\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-300x200.jpg 300w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-500x333.jpg 500w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-700x467.jpg 700w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-768x512.jpg 768w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-200x133.jpg 200w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-400x267.jpg 400w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-600x400.jpg 600w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-800x533.jpg 800w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-1200x800.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n<h3>La giustizia predittiva e l\u2019ordinamento giuridico<\/h3>\n<p>Passando ad analizzare il tema della giustizia predittiva in un\u2019ottica giuridica, ci si trova ad affrontare la questione della \u201c<strong>prevedibilit\u00e0<\/strong>\u201d e della \u201c<strong>certezza del diritto<\/strong>\u201d:<\/p>\n<p>la prevedibilit\u00e0 della decisione di un giudice \u00e8 la diretta conseguenza della razionalit\u00e0 formale alla quale deve ispirarsi il legislatore nel redigere le norme che compongono l\u2019ordinamento.<br \/>\nDa questa razionalit\u00e0 formale delle norme discende la certezza del diritto, come Max Weber, padre della sociologia, afferma.<\/p>\n<p>La giustizia predittiva dunque ha sicuramente uno degli elementi cardine dell\u2019ordinamento giuridico: la certezza del diritto, intesa come razionalit\u00e0 formale delle norme volta a garantirne la puntuale applicazione e l\u2019uniforme interpretazione da parte dei Tribunali.<\/p>\n<p>Detto ci\u00f2, se la giustizia predittiva, per un verso, si specchia nell&#8217;idea di un diritto oggettivo, razionale e linguisticamente non ambiguo, per l\u2019altro verso, potrebbe risultare in contrasto con gli <strong>ordinamenti di civil law<\/strong> (detti anche \u201ccontinentali\u201d, come l\u2019Italia, la Francia, la Germani, la Spagna, la Russia, ecc.) nei quali, a differenza di quelli anglosassoni, si attribuisce un ruolo di preminenza alla norma scritta e non al precedente giurisprudenziale.<\/p>\n<p>Infatti, come \u00e8 gi\u00e0 stato evidenziato, l\u2019apprendimento degli algoritmi di giustizia predittiva avviene sulla base di dataset composti dai precedenti giurisprudenziali inseriti. Una siffatta impostazione non pu\u00f2 che condurre verso una preminenza, forse eccessiva, del precedente che finisce, in una certa misura, per essere vincolante.<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-sentenze-precedenti.jpg\"><img decoding=\"async\" class=\"alignnone wp-image-2286 size-400\" src=\"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-sentenze-precedenti-400x205.jpg\" alt=\"giustizia predittiva sentenze precedenti\" width=\"400\" height=\"205\" srcset=\"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-sentenze-precedenti-400x205.jpg 400w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-sentenze-precedenti-500x256.jpg 500w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-sentenze-precedenti-700x359.jpg 700w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-sentenze-precedenti-300x154.jpg 300w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-sentenze-precedenti-768x393.jpg 768w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-sentenze-precedenti-1024x525.jpg 1024w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-sentenze-precedenti-200x102.jpg 200w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-sentenze-precedenti-600x307.jpg 600w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-sentenze-precedenti-800x410.jpg 800w, https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-sentenze-precedenti-1200x615.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a><\/p>\n<p>In conclusione, pur potendo affermare che la giustizia predittiva risponda ad esigenze avvertite da sempre nel mondo del diritto, ci si deve domandare se la sua applicazione in un ordinamento come quello italiano non possa rappresentare uno strumento capace di far estinguere il modello continentale in favore di quello di matrice anglosassone.<\/p>\n<p>&#8211; articolo a cura di <a href=\"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/giampaolo-campoli-5076053b\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer\"><strong>Giampaolo Campoli.<\/strong><\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Con l\u2019espressione \u201cgiustizia predittiva\u201d si indicano quei sistemi computazionali, basati sull\u2019intelligenza artificiale ed il machine learning, attraverso i quali \u00e8 possibile prevedere l\u2019esito di un procedimento giudiziario.<\/p>\n","protected":false},"author":8,"featured_media":2288,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[2635,2790],"tags":[719,828,1163,1164,1165,1166,1167,1168],"class_list":["post-2280","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-approfondimenti","category-blog","tag-ai","tag-machine-learning","tag-giustizia-predittiva","tag-giurimetria","tag-wiener","tag-analisi-predittiva","tag-dataset","tag-civil-law"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.5 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>La giustizia predittiva tra machine learning e certezza del diritto - VGen<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"it_IT\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"La giustizia predittiva tra machine learning e certezza del diritto - VGen\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Con l\u2019espressione \u201cgiustizia predittiva\u201d si indicano quei sistemi computazionali, basati sull\u2019intelligenza artificiale ed il machine learning, attraverso i quali \u00e8 possibile prevedere l\u2019esito di un procedimento giudiziario.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"VGen\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/v0gen\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-08-29T19:18:51+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2021-04-16T13:22:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-certezza-del-diritto.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"200\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Federico Nol\u00e8\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Scritto da\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Federico Nol\u00e8\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tempo di lettura stimato\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuti\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/giustizia-predittiva-machine-learning\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/giustizia-predittiva-machine-learning\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Federico Nol\u00e8\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c4a933438c33a6881a3499b8856f9ff9\"},\"headline\":\"La giustizia predittiva tra machine learning e certezza del diritto\",\"datePublished\":\"2019-08-29T19:18:51+00:00\",\"dateModified\":\"2021-04-16T13:22:12+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/giustizia-predittiva-machine-learning\\\/\"},\"wordCount\":771,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/giustizia-predittiva-machine-learning\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/08\\\/giustizia-predittiva-machine-learning-certezza-del-diritto.jpg\",\"keywords\":[\"AI\",\"Machine Learning\",\"giustizia predittiva\",\"giurimetria\",\"wiener\",\"analisi predittiva\",\"dataset\",\"civil law\"],\"articleSection\":[\"Approfondimenti\",\"Blog\"],\"inLanguage\":\"it-IT\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/giustizia-predittiva-machine-learning\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/giustizia-predittiva-machine-learning\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/giustizia-predittiva-machine-learning\\\/\",\"name\":\"La giustizia predittiva tra machine learning e certezza del diritto - VGen\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/giustizia-predittiva-machine-learning\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/giustizia-predittiva-machine-learning\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/08\\\/giustizia-predittiva-machine-learning-certezza-del-diritto.jpg\",\"datePublished\":\"2019-08-29T19:18:51+00:00\",\"dateModified\":\"2021-04-16T13:22:12+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/giustizia-predittiva-machine-learning\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"it-IT\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/giustizia-predittiva-machine-learning\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/giustizia-predittiva-machine-learning\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/08\\\/giustizia-predittiva-machine-learning-certezza-del-diritto.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/08\\\/giustizia-predittiva-machine-learning-certezza-del-diritto.jpg\",\"width\":300,\"height\":200},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/giustizia-predittiva-machine-learning\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"La giustizia predittiva tra machine learning e certezza del diritto\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/\",\"name\":\"VGen\",\"description\":\"Connecting Companies with New Generations\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"it-IT\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/#organization\",\"name\":\"VGen\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/11\\\/vgen2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/11\\\/vgen2.jpg\",\"width\":2100,\"height\":2100,\"caption\":\"VGen\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/v0gen\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/vgen_ig\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.linkedin.com\\\/company\\\/vgen\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCoOsUJXt0ZwPGy2JkHHFZ5A\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/c4a933438c33a6881a3499b8856f9ff9\",\"name\":\"Federico Nol\u00e8\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"it-IT\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b216ffd0fa96f667736edb1bb0ec10c26a01e7ac44570e42c2200f54115705a5?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b216ffd0fa96f667736edb1bb0ec10c26a01e7ac44570e42c2200f54115705a5?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/b216ffd0fa96f667736edb1bb0ec10c26a01e7ac44570e42c2200f54115705a5?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Federico Nol\u00e8\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.vgen.it\\\/it\\\/author\\\/adminfn\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"La giustizia predittiva tra machine learning e certezza del diritto - VGen","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/","og_locale":"it_IT","og_type":"article","og_title":"La giustizia predittiva tra machine learning e certezza del diritto - VGen","og_description":"Con l\u2019espressione \u201cgiustizia predittiva\u201d si indicano quei sistemi computazionali, basati sull\u2019intelligenza artificiale ed il machine learning, attraverso i quali \u00e8 possibile prevedere l\u2019esito di un procedimento giudiziario.","og_url":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/","og_site_name":"VGen","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/v0gen","article_published_time":"2019-08-29T19:18:51+00:00","article_modified_time":"2021-04-16T13:22:12+00:00","og_image":[{"width":300,"height":200,"url":"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-certezza-del-diritto.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Federico Nol\u00e8","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Scritto da":"Federico Nol\u00e8","Tempo di lettura stimato":"4 minuti"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/"},"author":{"name":"Federico Nol\u00e8","@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/#\/schema\/person\/c4a933438c33a6881a3499b8856f9ff9"},"headline":"La giustizia predittiva tra machine learning e certezza del diritto","datePublished":"2019-08-29T19:18:51+00:00","dateModified":"2021-04-16T13:22:12+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/"},"wordCount":771,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-certezza-del-diritto.jpg","keywords":["AI","Machine Learning","giustizia predittiva","giurimetria","wiener","analisi predittiva","dataset","civil law"],"articleSection":["Approfondimenti","Blog"],"inLanguage":"it-IT","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/","url":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/","name":"La giustizia predittiva tra machine learning e certezza del diritto - VGen","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-certezza-del-diritto.jpg","datePublished":"2019-08-29T19:18:51+00:00","dateModified":"2021-04-16T13:22:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/#breadcrumb"},"inLanguage":"it-IT","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-certezza-del-diritto.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/08\/giustizia-predittiva-machine-learning-certezza-del-diritto.jpg","width":300,"height":200},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/giustizia-predittiva-machine-learning\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/www.vgen.it\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"La giustizia predittiva tra machine learning e certezza del diritto"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/#website","url":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/","name":"VGen","description":"Connecting Companies with New Generations","publisher":{"@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"it-IT"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/#organization","name":"VGen","url":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/vgen2.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.vgen.it\/wp-content\/uploads\/2019\/11\/vgen2.jpg","width":2100,"height":2100,"caption":"VGen"},"image":{"@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/v0gen","https:\/\/www.instagram.com\/vgen_ig\/","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/vgen\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCoOsUJXt0ZwPGy2JkHHFZ5A"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/#\/schema\/person\/c4a933438c33a6881a3499b8856f9ff9","name":"Federico Nol\u00e8","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"it-IT","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b216ffd0fa96f667736edb1bb0ec10c26a01e7ac44570e42c2200f54115705a5?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b216ffd0fa96f667736edb1bb0ec10c26a01e7ac44570e42c2200f54115705a5?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b216ffd0fa96f667736edb1bb0ec10c26a01e7ac44570e42c2200f54115705a5?s=96&d=mm&r=g","caption":"Federico Nol\u00e8"},"url":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/author\/adminfn\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2280","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2280"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2280\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19829,"href":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2280\/revisions\/19829"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2288"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2280"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2280"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.vgen.it\/it\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2280"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}